Từ năm 2026, hàng loạt quy định mới liên quan đến ô tô, xe máy sẽ bắt đầu có hiệu lực, tác động trực tiếp đến người đang sử dụng phương tiện cũng như những ai có kế hoạch mua xe trong thời gian tới. Các chính sách này trải rộng từ thuế, lệ phí trước bạ, tiêu chuẩn khí thải cho đến quy định an toàn và xử phạt trong hoạt động vận tải, thuê xe tự lái.
Dưới đây là 6 chính sách đáng chú ý nhất về ô tô, xe máy có hiệu lực từ năm 2026.
1. Giảm thuế tiêu thụ đặc biệt đối với ô tô hybrid tự sạc (HEV)
Theo Luật Thuế Tiêu thụ đặc biệt (sửa đổi) được Quốc hội thông qua ngày 14/6/2025, kể từ 1/1/2026, ô tô hybrid tự sạc (HEV) sẽ được áp dụng mức thuế tiêu thụ đặc biệt bằng 70% so với xe xăng, dầu cùng phân khúc.
Trước đây, chính sách ưu đãi này chỉ dành cho xe hybrid cắm sạc ngoài (PHEV). Việc mở rộng ưu đãi cho HEV được kỳ vọng sẽ:
- Thúc đẩy tiêu thụ xe hybrid tại Việt Nam
- Gián tiếp kéo giảm giá bán do thuế TTĐB là thành phần lớn trong cấu thành giá xe
Tuy nhiên, để được hưởng ưu đãi, xe hybrid tự sạc phải đáp ứng điều kiện tỷ trọng năng lượng xăng không vượt quá 70% tổng năng lượng sử dụng, theo quy định của Chính phủ.
2. Bảng giá tính lệ phí trước bạ ô tô, xe máy do UBND cấp tỉnh ban hành
Từ 1/1/2026, theo Nghị định 175/2025/NĐ-CP, thẩm quyền ban hành bảng giá tính lệ phí trước bạ ô tô, xe máy sẽ được phân cấp cho UBND các tỉnh, thành phố.
Thay vì áp dụng bảng giá thống nhất do Bộ Tài chính ban hành như trước, giá tính lệ phí trước bạ (trừ xe chuyên dùng) sẽ căn cứ vào bảng giá do địa phương xây dựng và ban hành.
Trong trường hợp giá thị trường tăng hoặc giảm từ 5% trở lên so với bảng giá hiện hành, cơ quan thuế sẽ phối hợp Sở Tài chính trình UBND điều chỉnh, áp dụng từ đầu quý kế tiếp.
Hiện nay, mức lệ phí trước bạ phổ biến gồm:
- Xe máy: 2% (đăng ký lần 2 trở đi là 1%)
- Ô tô dưới 9 chỗ: 10% (địa phương có thể điều chỉnh tối đa lên 15%)
- Xe bán tải, VAN: bằng 60% mức của ô tô con
3. Từ 1/7/2026, chở trẻ em trên ô tô không có thiết bị an toàn sẽ bị phạt
Theo Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ (sửa đổi), từ 1/7/2026, khi chở trẻ em dưới 10 tuổi và cao dưới 1,35 m, người lái xe ô tô bắt buộc phải:
- Không cho trẻ ngồi cùng hàng ghế với người lái (trừ xe chỉ có một hàng ghế)
- Sử dụng thiết bị an toàn phù hợp cho trẻ em
Quy định này không áp dụng đối với xe ô tô kinh doanh vận tải hành khách như taxi, xe công nghệ, xe khách.
Theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP, hành vi vi phạm sẽ bị xử phạt từ 800.000 – 1.000.000 đồng.
4. Ô tô kinh doanh vận tải dưới 8 chỗ bắt buộc lắp thiết bị giám sát từ 1/7/2026
Cũng từ 1/7/2026, nhiều loại xe kinh doanh vận tải sẽ phải lắp thiết bị giám sát hành trình và camera ghi nhận hình ảnh người lái xe, bao gồm:
- Xe kinh doanh vận tải hàng hóa
- Xe kinh doanh vận tải hành khách dưới 8 chỗ (không tính ghế lái)
- Xe đầu kéo, xe cứu thương, xe vận tải nội bộ
Riêng xe chở khách từ 8 chỗ trở lên còn phải lắp thêm camera khoang hành khách. Quy định này nhằm nâng cao an toàn, minh bạch hoạt động vận tải và hỗ trợ xử lý tranh chấp khi phát sinh sự cố.
5. Áp dụng quy chuẩn khí thải ô tô tham gia giao thông từ 1/3/2026
Theo Quyết định 43/2025/QĐ-TTg, kể từ 1/3/2026, ô tô tham gia giao thông phải đáp ứng quy chuẩn khí thải quốc gia theo lộ trình:
- Xe sản xuất trước 1999: mức 1 (Euro 1)
- Xe sản xuất 1999 – 2016: mức 2 (Euro 2)
- Xe sản xuất 2017 – 2021: mức 3 (Euro 3)
Đặc biệt, Hà Nội và TP.HCM sẽ áp dụng tiêu chuẩn nghiêm ngặt hơn. Từ năm 2026–2028, xe đời mới muốn lưu thông vào hai đô thị này phải đạt Euro 4, sau đó nâng lên Euro 5 theo lộ trình.
6. Tăng mạnh mức phạt trong hoạt động thuê và cho thuê xe tự lái từ 1/3/2026
Theo Nghị định 336/2025/NĐ-CP, có hiệu lực từ 1/3/2026, các hành vi vi phạm trong lĩnh vực thuê và cho thuê xe tự lái lần đầu tiên được quy định riêng, với mức phạt rất cao.
Một số hành vi đáng chú ý:
- Không ký hợp đồng cho thuê xe tự lái: phạt đến 20 triệu đồng với tổ chức
- Cho thuê xe nhưng bố trí lái xe đi kèm: phạt đến 30 triệu đồng
- Cho thuê xe cho người không đủ điều kiện GPLX hợp lệ: phạt lên tới 60 triệu đồng với doanh nghiệp
Quy định mới được đánh giá sẽ siết chặt quản lý, hạn chế rủi ro pháp lý và tai nạn trong hoạt động thuê xe tự lái.
