Đề Xuất Bình Ổn Giá Khi Xăng Dầu Tăng Từ 20% Trong 1 Tháng

Bộ Công Thương đang lấy ý kiến đối với dự thảo Thông tư hướng dẫn một số nội dung của Nghị định về kinh doanh xăng dầu. Điểm đáng chú ý trong dự thảo là cơ chế kích hoạt bình ổn giá khi giá xăng dầu trong nước tăng mạnh, đặc biệt khi mức tăng cộng dồn đạt từ 20% trở lên trong vòng một tháng.

Đề xuất cơ chế kích hoạt bình ổn giá xăng dầu

Theo dự thảo, việc bình ổn giá sẽ được xem xét trong trường hợp giá bán lẻ xăng dầu tăng liên tiếp với biên độ lớn trong thời gian ngắn. Cụ thể, nếu giá tăng liên tục trong vòng một tháng và tổng mức tăng đạt từ 20% trở lên, cơ quan quản lý có thể triển khai các biện pháp ổn định thị trường.

Mục tiêu của chính sách này nhằm hạn chế các tác động tiêu cực đến:

• Ổn định kinh tế vĩ mô
• Kiểm soát lạm phát
• Hoạt động sản xuất kinh doanh
• Chi phí sinh hoạt của người dân

Các mặt hàng được theo dõi để áp dụng cơ chế bình ổn bao gồm xăng, xăng sinh học và dầu diesel.

Giá bán lẻ xăng dầu sẽ được theo dõi như thế nào?

Theo đề xuất của Bộ Công Thương, việc đánh giá biến động giá sẽ dựa trên giá bán lẻ do các thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu công bố.

Dữ liệu theo dõi sẽ được tổng hợp từ các doanh nghiệp có tính đại diện trên thị trường, với tổng sản lượng tiêu thụ chiếm hơn 70% thị phần xăng dầu toàn quốc. Điều này giúp đảm bảo việc đánh giá sát với diễn biến thực tế của thị trường.

Quy trình thực hiện bình ổn giá

Khi xuất hiện dấu hiệu giá xăng dầu tăng bất thường, Bộ Công Thương sẽ phối hợp với Bộ Tài chính và các bộ ngành liên quan để tiến hành:

• Thu thập và phân tích dữ liệu cung – cầu xăng dầu
• Đánh giá biến động giá dầu trên thị trường thế giới
• Xem xét các yếu tố cấu thành giá cơ sở
• Kiểm tra lượng tồn kho và năng lực nhập khẩu
• Đánh giá nhu cầu tiêu thụ trong nước

Trên cơ sở đó, Bộ Công Thương sẽ xây dựng báo cáo đánh giá tác động và đề xuất phương án bình ổn giá gửi Bộ Tài chính tổng hợp, trình Chính phủ xem xét quyết định.

Áp dụng theo quy định của Luật Giá

Dự thảo Thông tư cũng nêu rõ việc thực hiện bình ổn giá xăng dầu phải tuân thủ các nguyên tắc theo Luật Giá, nghị quyết của Chính phủ về bình ổn giá và các quy định pháp luật liên quan.

Sau khi Chính phủ ban hành chủ trương bình ổn, Bộ Công Thương sẽ hướng dẫn các địa phương triển khai thực hiện, trong đó Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có trách nhiệm phối hợp giám sát và tổ chức thực hiện tại địa phương.

Bình ổn giá trong trường hợp khẩn cấp

Ngoài trường hợp giá tăng mạnh, cơ chế bình ổn cũng có thể được kích hoạt nếu xảy ra các tình huống đặc biệt như:

• Thiên tai hoặc thảm họa lớn
• Dịch bệnh
• Sự cố khẩn cấp ảnh hưởng đến thị trường năng lượng
• Biến động bất thường của giá xăng dầu

Trong các trường hợp này, Bộ Công Thương sẽ chủ trì phối hợp với các cơ quan liên quan để triển khai các biện pháp ổn định thị trường theo quy định pháp luật.

Doanh nghiệp xăng dầu phải kết nối dữ liệu quản lý giá

Một nội dung mới trong dự thảo là yêu cầu các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu phải kết nối dữ liệu với Bộ Công Thương.

Cụ thể:

• Thương nhân đầu mối và thương nhân phân phối phải công bố và điều chỉnh giá bán lẻ trong hệ thống phân phối
• Thực hiện kê khai giá bán lẻ xăng dầu với Bộ Công Thương

Đối với các cửa hàng bán lẻ không thuộc hệ thống phân phối của doanh nghiệp đầu mối hoặc thương nhân phân phối, việc công bố và kê khai giá bán lẻ sẽ gửi về UBND cấp tỉnh nơi cửa hàng hoạt động.

Hướng tới minh bạch thị trường xăng dầu

Theo Bộ Công Thương, việc hoàn thiện cơ chế bình ổn giá và tăng cường quản lý dữ liệu giá bán lẻ sẽ giúp minh bạch thị trường xăng dầu, đồng thời nâng cao khả năng điều hành khi giá nhiên liệu thế giới biến động mạnh.

Chính sách này được kỳ vọng sẽ góp phần giữ ổn định thị trường năng lượng và giảm tác động của biến động giá xăng dầu đến nền kinh tế và đời sống người dân.