Sau hơn 16 năm kể từ khi được phê duyệt, tuyến metro Bến Thành – Tham Lương (metro số 2 TP HCM) chính thức bước vào giai đoạn triển khai mới với nhiều điều chỉnh quan trọng về quy mô, công nghệ và phương thức thực hiện. Dự án được kỳ vọng sẽ trở thành một trong những trục giao thông xương sống, góp phần giảm áp lực hạ tầng cho khu vực trung tâm và phía Tây Bắc thành phố.
Tổng quan dự án metro Bến Thành – Tham Lương
Tuyến metro Bến Thành – Tham Lương được khởi công vào ngày 15/1, sử dụng nguồn vốn ngân sách, với tổng mức đầu tư hơn 55.000 tỷ đồng. Toàn tuyến có chiều dài gần 11,3 km, bắt đầu từ ga Bến Thành (khu vực trung tâm TP HCM) và kết thúc tại depot Tham Lương.
So với phương án ban đầu, tuyến metro đã được điều chỉnh tăng thêm khoảng 200 m, nhằm:
- Đồng bộ kết nối với metro số 1 (Bến Thành – Suối Tiên) tại ga trung tâm
- Mở rộng quy mô các hạng mục trong phạm vi depot Tham Lương
Quy mô và cấu trúc tuyến
Phần lớn chiều dài tuyến metro Bến Thành – Tham Lương được xây dựng ngầm dưới lòng đất, với hơn 9 km đi ngầm. Toàn tuyến bao gồm:
- 10 ga ngầm (trong đó có ga trung tâm Bến Thành)
- 1 ga trên cao
- 1 khu depot Tham Lương
Ngoài đoạn ngầm, tuyến còn có khoảng 2 km đường trên cao, đoạn chuyển tiếp và đường dẫn vào depot.
Ga trung tâm Bến Thành – điểm kết nối chiến lược
Trong tương lai, ga Bến Thành tiếp tục giữ vai trò là trung tâm trung chuyển lớn nhất của mạng lưới metro TP HCM. Ngoài kết nối với metro số 1 và metro số 2, nhà ga này còn được quy hoạch để liên thông với:
- Metro số 3a
- Metro số 4
- Tuyến đường sắt tốc độ cao Bến Thành – Cần Giờ
Ga Bến Thành được thiết kế với 4 tầng ngầm, trong khi phần lớn các ga ngầm khác trên tuyến có 2 tầng, gồm:
- Tầng trên: sảnh chờ, khu bán vé, dịch vụ nhà ga
- Tầng dưới: khu vực lên tàu và chuyển tiếp hành khách
Các ga ngầm tiêu biểu trên tuyến
Một trong những ga ngầm có quy mô lớn là ga Tao Đàn, nằm gần công viên Tao Đàn và tiếp giáp trục đường Cách Mạng Tháng Tám. Nhà ga này được thiết kế để kết nối với metro số 3 trong tương lai, góp phần mở rộng mạng lưới giao thông công cộng của thành phố.
Thiết kế lối lên xuống các ga ngầm được đồng bộ, thuận tiện cho người dân tiếp cận, tương tự mô hình đang áp dụng tại tuyến metro Bến Thành – Suối Tiên.
Ga Tân Bình – nhà ga trên cao duy nhất
Ga Tân Bình là nhà ga trên cao duy nhất trên tuyến metro Bến Thành – Tham Lương. Ga có kết cấu hai tầng, bố trí đầy đủ:
- Cầu thang bộ
- Thang cuốn
- Mái che
Tương tự các ga trên cao của metro số 1, ga Tân Bình được thiết kế thêm cầu đi bộ, giúp hành khách sang đường an toàn và thuận tiện khi tiếp cận nhà ga.
Công nghệ vận hành hiện đại GoA4
Một trong những điểm nổi bật của dự án là việc nâng cấp công nghệ vận hành. Nếu như thiết kế cũ chỉ đạt mức GoA2 (bán tự động), thì tuyến metro Bến Thành – Tham Lương nay được áp dụng GoA4 – mức tự động hóa cao nhất hiện nay.
Với GoA4, tàu có thể:
- Vận hành hoàn toàn tự động
- Không cần người lái trực tiếp
- Được giám sát và can thiệp từ xa trong các tình huống khẩn cấp
Giai đoạn đầu khai thác, tuyến metro sử dụng tàu 3 toa, tốc độ tối đa 80–110 km/h, với khả năng phục vụ hơn 14.400 hành khách/giờ/hướng vào giờ cao điểm.
Tiến độ và kỳ vọng hoàn thành
TP HCM đặt mục tiêu hoàn thành tuyến metro Bến Thành – Tham Lương vào năm 2030, tương ứng khoảng 5 năm thi công. Dự án được triển khai theo cơ chế thí điểm mới, nhằm tháo gỡ các vướng mắc từng khiến metro số 1 mất tới 17 năm để hoàn thành.
Việc áp dụng cơ chế mới giúp thành phố:
- Rút ngắn quy trình đầu tư
- Chủ động lựa chọn nhà thầu, công nghệ
- Linh hoạt hơn trong tổ chức thi công và quản lý dự án
