Việc kiểm soát cấp số và duy trì vòng tua máy hợp lý là một trong những yếu tố quan trọng giúp ô tô vận hành êm ái, giảm tiêu hao nhiên liệu và kéo dài tuổi thọ động cơ. Đặc biệt khi di chuyển đường dài hoặc đi trong điều kiện giao thông ổn định, kỹ năng này càng phát huy hiệu quả rõ rệt.
Tùy theo xe sử dụng hộp số sàn hay số tự động, người lái cần có cách điều tiết chân ga và thời điểm sang số phù hợp để đạt hiệu suất vận hành tối ưu mà vẫn tiết kiệm nhiên liệu.
Sang số sớm với xe số sàn để giảm tiêu hao nhiên liệu
Đối với ô tô sử dụng hộp số sàn (MT), người lái nên chủ động chuyển lên số cao hơn khi vòng tua máy đạt khoảng 1.500 – 2.000 vòng/phút. Việc kéo tua máy lên quá cao rồi mới sang số sẽ khiến động cơ tiêu thụ thêm nhiên liệu không cần thiết.
Khi xe đã đạt tốc độ ổn định, nên duy trì ở cấp số cao nhất phù hợp. Lúc này, tỷ số truyền nhỏ giúp bánh xe quay nhanh hơn trong khi động cơ hoạt động ở tải nhẹ, từ đó giảm số chu kỳ phun nhiên liệu và đánh lửa, góp phần tiết kiệm xăng hiệu quả hơn.
Ngược lại, sang số quá trễ khi vòng tua lên cao không chỉ gây tốn nhiên liệu mà còn làm động cơ nóng và nhanh hao mòn.
Kỹ thuật mớm ga đúng cách trên xe số tự động
Với xe sử dụng hộp số tự động (AT), hệ thống điều khiển sẽ căn cứ vào độ nhấn bàn đạp ga để quyết định thời điểm chuyển số. Nếu người lái liên tục nhấn – nhả ga, hộp số có thể hiểu rằng xe cần tăng tốc và giữ số thấp lâu hơn, khiến vòng tua máy tăng cao và tiêu hao nhiều nhiên liệu.
Để tiết kiệm xăng, khi xe đã có đà di chuyển, người lái nên nhấc nhẹ chân ga và giữ ga đều. Thao tác này giúp hộp số tự động chuyển sang cấp số cao hơn, đưa vòng tua về mức thấp và duy trì trạng thái vận hành ổn định.
Việc sang số sớm và giữ lực ga ổn định giúp hạn chế tình trạng hệ thống phun nhiên liệu bổ sung liên tục để bù áp suất nạp, từ đó giảm đáng kể lượng xăng tiêu thụ.
Duy trì vòng tua máy trong dải tối ưu
Dải vòng tua máy lý tưởng để tiết kiệm nhiên liệu thường nằm trong khoảng 1.200 – 1.500 vòng/phút khi xe chạy đều trên đường bằng. Ở mức này, động cơ đạt hiệu suất sinh công tốt nhất so với lượng nhiên liệu đưa vào buồng đốt.
Nếu để vòng tua xuống quá thấp, động cơ sẽ bị ép số, gây rung giật và ảnh hưởng xấu đến piston. Ngược lại, duy trì vòng tua quá cao khiến kim phun hoạt động liên tục, làm xe hao nhiên liệu và tăng nhiệt động cơ.
Hạn chế thốc ga và tăng tốc đột ngột
Thao tác đạp thốc ga để vượt xe hoặc tăng tốc nhanh khiến hộp số dồn về cấp thấp, đẩy vòng tua máy lên mức cao trong thời gian ngắn. Điều này làm lượng nhiên liệu tiêu thụ tăng vọt so với việc tăng tốc từ từ và đều ga.
Người lái nên quan sát tình huống giao thông từ sớm, chủ động lấy đà và tận dụng quán tính của xe thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào sức kéo của động cơ. Cách lái này không chỉ giúp tiết kiệm nhiên liệu mà còn nâng cao độ an toàn khi tham gia giao thông.
