Tình trạng ùn tắc giao thông tại các cửa ngõ TP.HCM đang đứng trước bước ngoặt lớn khi thành phố quyết định đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) vào điều phối đèn tín hiệu. Thay vì vận hành thủ công, hệ thống thông minh này hứa hẹn sẽ mang lại sự linh hoạt và chủ động trong việc điều tiết dòng xe, đặc biệt tại các điểm nóng giao thông.
Bước tiến từ vận hành thủ công sang điều hành thông minh
Theo công văn mới nhất từ Sở Xây dựng TP.HCM gửi Bộ Xây dựng, thành phố đang chuyển đổi mạnh mẽ mô hình quản lý giao thông. Điểm nhấn chính là sự kết hợp giữa công nghệ AI và mô hình bản sao kỹ thuật số (Digital Twin).
Trước đây, việc điều hành giao thông thường mang tính "phản ứng": chỉ khi camera hoặc cảm biến phát hiện ùn tắc, con người mới can thiệp. Tuy nhiên, với hệ thống AI mới:
- Phân tích dữ liệu thời gian thực: Hệ thống tự động thu thập và xử lý lưu lượng xe.
- Mô phỏng dự báo: AI có khả năng dự đoán diễn biến giao thông trong tương lai gần.
- Điều tiết chủ động: Nhận diện sớm nguy cơ ùn ứ dây chuyền để điều chỉnh nhịp đèn tín hiệu trước khi tình trạng trở nên nghiêm trọng.
Hiện nay, công nghệ này đã được triển khai thí điểm thành công tại các trục đường huyết mạch như Mai Chí Thọ - Võ Văn Kiệt, đại lộ Phạm Văn Đồng và khu vực quanh sân bay Tân Sơn Nhất.
Mở rộng mạng lưới AI trên các trục quốc lộ trọng điểm
Không dừng lại ở khu vực nội đô, TP.HCM dự kiến sẽ "phủ sóng" công nghệ AI đến các tuyến cửa ngõ thường xuyên xảy ra tình trạng "nút thắt cổ chai".
Danh sách các tuyến đường được ưu tiên:
- Quốc lộ 13 & Quốc lộ 1: Các trục xương sống kết nối TP.HCM với các tỉnh miền Đông và miền Tây.
- Quốc lộ 51: Dự kiến trong tháng 4 này sẽ được lắp đặt thêm hệ thống camera giám sát hiện đại để tăng cường an toàn.
- Trục Mỹ Phước - Tân Vạn: Tuyến đường vận tải hàng hóa quan trọng.
- Đại lộ Nguyễn Văn Linh & Quốc lộ 22: Các cửa ngõ phía Nam và phía Tây Bắc.
Việc quản lý sẽ hướng tới sự khép kín trên toàn bộ các trục chính, tạo thành một mạng lưới giao thông thông minh liên kết chặt chẽ.
Lộ trình nâng cấp hạ tầng giao thông trong quý II/2026
Để hiện thực hóa mục tiêu quản lý giao thông tập trung, thành phố đã đề ra kế hoạch hành động cụ thể trong quý II:
- Thay thế 200 tủ điều khiển tín hiệu: Các thiết bị mới sẽ được kết nối trực tiếp về Trung tâm Quản lý điều hành giao thông đô thị.
- Số hóa mạng lưới Vành đai 2: Xây dựng phương án kết nối toàn bộ đèn tín hiệu trong phạm vi Vành đai 2 để điều hành đồng bộ.
- Tăng cường "mắt thần": Lắp đặt thêm 300 camera đo đếm lưu lượng và 200 camera AI chuyên dụng để giám sát.
- Hợp tác liên vùng: Bổ sung khoảng 120 camera tại các vị trí trọng điểm khu vực Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu để phối hợp điều tiết giao thông từ xa.
TP.HCM: Tiên phong trong chuyển đổi số giao thông
Kể từ năm 2019, với việc đưa vào vận hành Trung tâm điều hành giao thông thông minh đầu tiên cả nước tại hầm sông Sài Gòn, TP.HCM đã khẳng định vị thế dẫn đầu trong việc ứng dụng công nghệ.
Việc đầu tư vào hệ thống xử lý dữ liệu lớn (Big Data) và AI không chỉ giúp giảm bớt áp lực cho lực lượng chức năng mà còn trực tiếp cải thiện chất lượng cuộc sống của người dân, giảm thiểu lãng phí thời gian và chi phí do kẹt xe gây ra.
