Xe PHEV không sạc pin thường xuyên có thể gây ô nhiễm hơn xe xăng
Một nghiên cứu mới cho thấy xe hybrid cắm sạc (PHEV) chỉ thực sự phát huy lợi thế môi trường khi người dùng sạc pin đều đặn và vận hành chủ yếu ở chế độ điện. Ngược lại, nếu sử dụng sai cách, dòng xe này thậm chí có thể phát thải cao hơn xe xăng truyền thống.
PHEV không “xanh” nếu chỉ chạy bằng xăng
Theo phân tích được công bố trên nền tảng Science Direct, PHEV – vốn được xem là giải pháp chuyển tiếp giữa xe xăng và xe điện – không tự động mang lại hiệu quả giảm phát thải. Lợi ích môi trường của dòng xe này phụ thuộc lớn vào thói quen sạc pin của người sử dụng.
Nghiên cứu dựa trên dữ liệu vận hành thực tế của 500 xe PHEV tại Thượng Hải (Trung Quốc) trong vòng ba tháng, kết hợp đo phát thải thực tế của hai mẫu xe hybrid cắm sạc phổ biến.
Kết quả cho thấy, khi PHEV chạy hoàn toàn bằng điện, lượng phát thải NOx giảm khoảng 40–60% so với xe sử dụng động cơ xăng thông thường.
Không sạc pin khiến phát thải CO₂ tăng mạnh
Nhóm nghiên cứu xây dựng bốn kịch bản sử dụng khác nhau để đánh giá mức độ phát thải CO₂. Trong kịch bản tối ưu – mỗi hành trình đều bắt đầu với pin được sạc đầy – tổng lượng CO₂ ghi nhận chỉ khoảng 124 tấn trong suốt thời gian nghiên cứu.
Ở chiều ngược lại, kịch bản không sạc pin cho kết quả tiêu cực nhất, với lượng phát thải CO₂ lên tới 285 tấn, cao hơn hơn gấp đôi so với trường hợp lý tưởng.
Đáng chú ý, kịch bản phản ánh thói quen phổ biến của nhiều người dùng hiện nay – chỉ sạc pin không thường xuyên – cũng cho lượng phát thải cao, khoảng 220 tấn CO₂, gần sát mức của việc không sạc pin hoàn toàn.
Phát thải NOx cũng tăng khi pin cạn
Xu hướng tương tự được ghi nhận với khí NOx. Khi PHEV được sạc đều và ưu tiên chạy điện, lượng NOx ở mức rất thấp. Tuy nhiên, nếu xe vận hành chủ yếu bằng động cơ xăng do pin cạn, mức phát thải NOx tăng mạnh, thậm chí vượt xe xăng truyền thống.
Nguyên nhân đến từ cơ chế hoạt động của PHEV. Khi pin xuống thấp, động cơ xăng phải vừa kéo xe vừa sạc pin lên mức tối thiểu, khiến động cơ hoạt động với tải cao hơn. Ngoài ra, trọng lượng lớn hơn do pin và mô tơ điện cũng làm tăng mức tiêu thụ nhiên liệu khi xe không chạy bằng điện.
Kết luận: PHEV chỉ hiệu quả khi được sử dụng đúng cách
Nghiên cứu khẳng định, xe PHEV chỉ thực sự thân thiện với môi trường khi được sạc pin thường xuyên và vận hành chủ yếu ở chế độ điện. Nếu người dùng không duy trì thói quen này, lợi ích giảm phát thải gần như không còn, thậm chí có thể gây tác động tiêu cực đến môi trường.
