Trong bối cảnh giá xăng tăng mạnh do những tác động tiêu cực từ thị trường thế giới, bài toán đảm bảo nguồn cung nhiên liệu trong nước đang trở nên nóng hơn bao giờ hết. Theo những số liệu mới nhất, lượng xăng dầu nhập khẩu của Việt Nam đã ghi nhận mức tăng đột biến chỉ trong nửa đầu tháng 3.
Cùng điểm qua bức tranh toàn cảnh về thị trường nhập khẩu nhiên liệu và những nỗ lực giữ vững an ninh năng lượng của Chính phủ.
1. Chi Tiết Lượng Xăng Dầu Nhập Khẩu: Con Số Biết Nói
Theo thống kê sơ bộ từ Cục Hải quan (Bộ Tài chính), chi phí nhập khẩu năng lượng của nước ta đang tăng vọt. Chỉ tính riêng trong 15 ngày đầu tháng 3, khối lượng xăng dầu đưa về nước đã tăng 41,4%, kéo theo giá trị kim ngạch vọt lên tới 89,2% so với cùng kỳ năm ngoái (chi gần 492 triệu USD cho hơn 533.000 tấn).
Nếu nhìn rộng ra từ đầu năm đến hết ngày 15/3, bức tranh nhập khẩu nhiên liệu thành phẩm được thể hiện rõ qua bảng sau:
| Chỉ tiêu nhập khẩu (01/01 - 15/03) | Con số ghi nhận | Mức tăng so với cùng kỳ |
| Tổng khối lượng | Gần 2,71 triệu tấn | Tăng 42 - 43% |
| Tổng kim ngạch | Hơn 1,94 tỷ USD | Tăng 42 - 43% |
Cơ cấu các mặt hàng nhập khẩu chủ lực:
- Dầu Diesel: Chiếm ngôi vương với 1,04 tỷ USD (tương đương gần 53,5% tổng kim ngạch).
- Xăng các loại: Đạt mức 505 triệu USD.
- Nhiên liệu bay & Dầu Mazut: Lần lượt là 356 triệu USD và 42 triệu USD.
Lưu ý về nguồn nguyên liệu nội địa: Trái ngược với đà tăng của xăng dầu thành phẩm, lượng dầu thô nhập về để phục vụ các nhà máy lọc dầu trong nước lại giảm nhẹ 7% (đạt gần 2,8 triệu tấn, trị giá 1,44 tỷ USD).
2. Vì Sao Cần Bơm Gấp Nguồn Cung Xăng Dầu?
Động thái tăng cường nhập khẩu diễn ra trong bối cảnh xung đột tại khu vực Trung Đông đang ngày càng leo thang, đe dọa trực tiếp đến chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu. Hệ quả tất yếu là giá xăng dầu hôm nay đang neo ở mức rất cao.
Mặt bằng giá hiện tại ghi nhận:
- Xăng RON 95-III: Mức 25.570 đồng/lít (Tăng 27% so với cuối tháng 2).
- Dầu Diesel: Mức 27.020 đồng/lít (Tăng 40% so với cuối tháng 2).
Với mức chênh lệch giá quá lớn trước và sau khi xảy ra căng thẳng địa chính trị, việc chủ động gom hàng dự trữ là bước đi bắt buộc để tránh đứt gãy nguồn cung trong nước.
3. Nỗ Lực Hạ Nhiệt Của Cơ Quan Điều Hành
Để đối phó với cơn bão giá và đảm bảo xăng dầu cho sản xuất, tiêu dùng, Chính phủ và các bộ ngành đang triển khai hàng loạt biện pháp quyết liệt:
- Ngoại giao cấp cao: Thủ tướng Phạm Minh Chính đã trực tiếp điện đàm, gửi công thư tới lãnh đạo và đại sứ nhiều quốc gia nhằm huy động các đối tác hỗ trợ nguồn cung.
- Thành quả bước đầu: Việt Nam đã đàm phán thành công để huy động 4 triệu thùng dầu từ các đối tác, đồng thời đang đề nghị tiếp cận nguồn dự trữ chiến lược từ Nhật Bản.
- Sử dụng công cụ tài chính: Liên Bộ Công Thương - Tài chính liên tục xả quỹ bình ổn giá ở mức rất cao (từ 4.000 - 5.000 đồng/lít đối với các loại xăng, dầu). Đồng thời, mức thuế nhập khẩu ưu đãi MFN cũng đã được điều chỉnh giảm về 0% để chia sẻ gánh nặng với người tiêu dùng.
Thông qua buổi làm việc mới đây (ngày 17/3), Thủ tướng Chính phủ cùng Tổ công tác an ninh năng lượng đã khẳng định: Dù thị trường có nhiều biến động, nguồn cung nhiên liệu trong nước vẫn sẽ được đảm bảo xuyên suốt, hạn chế đến mức thấp nhất những hệ lụy đối với túi tiền của người dân và hoạt động của doanh nghiệp.
