Sau một tuần kìm nén, thị trường nhiên liệu trong nước lại vừa đón nhận một cú sốc lớn. Bắt đầu từ 23h ngày 19/3, áp dụng cho giá xăng hôm nay 20/3, toàn bộ các mặt hàng thiết yếu đều thiết lập mặt bằng giá kỷ lục mới.
Câu hỏi lớn nhất được người tiêu dùng đặt ra lúc này là: Tại sao cơ quan quản lý đã chi hàng nghìn tỷ đồng hỗ trợ mà giá xăng tăng mạnh đến vậy? Hãy cùng nhìn vào bức tranh toàn cảnh để hiểu rõ bản chất của đợt bão giá này.
1. Cập Nhật Mức Điểm Đỉnh Của Giá Xăng Dầu Hôm Nay
Biến động ở kỳ điều hành này là vô cùng lớn. Cụ thể, mức giá mới được áp dụng như sau:
| Mặt hàng | Giá bán mới (VNĐ) | Mức tăng so với kỳ trước (VNĐ) |
| Xăng RON 95-III | 30.690 / lít | + 5.115 |
| Xăng E5 RON 92 | 27.177 / lít | + 4.673 |
| Dầu Diesel 0.05S | 33.420 / lít | + 6.395 |
| Dầu Hỏa | 35.926 / lít | + 8.994 |
| Dầu Mazut | 22.189 / kg | + 3.528 |
2. Vì Sao Giá Xăng Tăng Mạnh Dù Đã Chi Tiền Hỗ Trợ?
Nhiều người cảm thấy bất ngờ khi giá bán lẻ vọt lên hơn 30.000 đồng/lít. Thực tế, nguyên nhân cốt lõi đến từ hai yếu tố chính:
Thứ nhất: Sức ép khổng lồ từ thị trường thế giới
Thị trường nhiên liệu Việt Nam liên thông trực tiếp với thế giới. Trong khoảng thời gian từ 12/3 đến 19/3, giá dầu thô toàn cầu liên tục vượt mốc 100 USD/thùng. Nguyên nhân sâu xa đến từ các cuộc xung đột địa chính trị căng thẳng:
- Các cơ sở năng lượng trọng yếu tại Iran bị tấn công và nguy cơ trả đũa lan rộng khắp Trung Đông.
- Nút thắt tại eo biển Hormuz – tuyến đường vận chuyển dầu huyết mạch bị kiểm soát gắt gao.
- Căng thẳng kéo dài giữa Nga và Ukraine chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.
Thứ hai: Quỹ bình ổn giá đang cạn kiệt nhanh chóng
Quỹ bình ổn giá đóng vai trò như một chiếc đệm giảm xóc. Trong 10 ngày qua, cơ quan điều hành đã phải chi liên tục ở mức rất cao (4.000 - 5.000 đồng/lít) để gồng gánh cho thị trường.
Hệ quả là, số dư Quỹ từ mức 5.600 tỷ đồng hồi đầu tháng 3 nay đã hết hơn một nửa, ước tính chỉ còn khoảng 2.600 tỷ đồng. Để đảm bảo Quỹ không bị âm và còn dư địa điều hành cho các kỳ tiếp theo, Liên Bộ Công Thương - Tài chính buộc phải giảm mức chi xả (giảm 1.000 đồng/lít so với trước đó). Sức ép từ giá thế giới quá lớn cộng với việc giảm xóc yếu đi đã khiến giá bán lẻ bật tăng mạnh mẽ.
Sự thật cần biết: Nếu Nhà nước không can thiệp bằng Quỹ bình ổn, giá thực tế bạn phải trả cho một lít xăng RON 95-III hôm nay có thể lên tới 33.690 đồng, và dầu hỏa sẽ xấp xỉ mức 39.000 đồng/lít.
3. Giá Xăng Việt Nam Đang Nằm Ở Đâu Trên Bản Đồ Khu Vực?
Dù cảm giác chi phí nhiên liệu đang đắt đỏ, nhưng nếu đặt lên bàn cân với các quốc gia láng giềng (dữ liệu cập nhật đến 16/3), giá bán tại nước ta vẫn đang duy trì ở mức trung bình và thấp hơn khá nhiều so với các nước có chung đường biên giới.
- Nhóm giá rẻ hơn Việt Nam: Malaysia (khoảng 17.877 VNĐ/lít) và Indonesia (khoảng 19.191 VNĐ/lít).
- Nhóm giá cao hơn Việt Nam: Trung Quốc (hơn 31.000 VNĐ/lít), Thái Lan (gần 34.000 VNĐ/lít), Campuchia (gần 35.000 VNĐ/lít) và đặc biệt là Lào (lên tới gần 47.000 VNĐ/lít).
Việc cân đối giữa đà tăng của thế giới, nguồn lực của Quỹ bình ổn và sức chịu đựng của nền kinh tế đang là một bài toán vĩ mô đầy thách thức trong giai đoạn hiện nay.
